e-ISSN: 1895-8265 from 2006
KWARTALNIK WYDAWANY WE WSPÓŁPRACY Z MAŁOPOLSKIM ODDZIAŁEM PTMS ORAZ ZAKŁADEM MEDYCYNY WF I SPORTU AWF W KRAKOWIE
ISSN 1640-0143 from 2000 till 2005
Indexed in Index Copernicus
Medicina Sportiva Practica, Tom 11, Nr 1, 2010
Copyright ® 2007 Medicina Sportiva
TRIADA ZABURZEŃ U KOBIET UPRAWIAJĄCYCH SPORT – NIEPRAWIDŁOWE ŁAKNIENIE, BRAK MIESIĄCZKI I OSTEOPOROZA
Marek Strzała, Zbigniew Rolski, Zbigniew Szyguła
Czytaj więcej »
Zasadność stosowania wysiłku fizycznego w terapii cukrzycy typu 1 – na podstawie piśmiennictwa z lat 1980–2009
Anna Koszela, Zbigniew Szyguła
Czytaj więcej »
Wpływ sportu na stan zdrowia chorych po przeszczepie nerki
Artur Pupka, Tomasz Płonek, Jakub Marczak, Dariusz Blocher, Adam Frąckiewicz
Czytaj więcej »
TRIADA ZABURZEŃ U KOBIET UPRAWIAJĄCYCH SPORT – NIEPRAWIDŁOWE ŁAKNIENIE, BRAK MIESIĄCZKI I OSTEOPOROZA
Marek Strzała, Zbigniew Rolski, Zbigniew Szyguła
Znaczna liczba sportsmenek narażona jest na ryzyko rozwoju jednego lub wszystkich trzech powiązanych ze sobą zaburzeń – łaknienia, miesiączkowania i osteoporozy. Wymienione nieprawidłowości funkcjonowania ustroju u kobiet określone zostały jako triada zaburzeń u zawodniczek. Występowanie wymienionych zaburzeń zdrowotnych wśród sportsmenek jest duże - zjawisko to może obejmować 62% zawodniczek.
Odnotowano także patologiczne zachowania kontroli masy ciała występujące u 70% badanych zawodniczek. W innej, podatnej na zaburzenia triady grupie zaobserwowano, że 75% badanych kobiet objawia nieprawidłowe zachowania żywieniowe. Powodem występowania wymienionych nieprawidłowości mogą być czynniki psychologiczne i socjologiczne, jak również fizjologiczne. Szczególnie narażone na wystąpienie zaburzeń są sportsmenki będące pod dużą presją społeczną, mocno zmotywowane do osiągnięcia sukcesu. Stosowanie restrykcyjnej diety dotyczy smukłych i bardzo sprawnych zawodniczek w takich dyscyplinach jak gimnastyka, taniec, łyżwiarstwo figurowe, balet. Niedożywienie i ujemny bilans energetyczny w organizmie prowadzi w konsekwencji do hipoestrogenizmu, upośledzenia reprodukcyjnej gospodarki hormonalnej kobiety, co objawia się nieprawidłowościami miesiączkowania. Zanik prawidłowego cyklu miesiączkowego – amenorrhoea, implikuje z kolei rozwój nieodwracalnego ubytku gęstości kości – osteoporozy, a zmianom tym towarzyszy rozwój trudnych w leczeniu psychosomatycznych patologii, takich jak: anorexia nervosa czy bulimia nervosa. Podsumowując, zwiększenie świadomości w zakresie, prawidłowego żywienia i wysiłkowego funkcjonowania ustroju sportowców powinno być zaplanowane w każdym środowisku sportowym, zagrożonym ryzykiem wystąpienia zespołu triady zaburzeń u zawodniczek.
Słowa kluczowe: zawodniczki, deficyt energetyczny, zaburzenia łaknienia, amenorrhoea, osteoporoza
Czytaj więcej »
Zasadność stosowania wysiłku fizycznego w terapii cukrzycy typu 1 – na podstawie piśmiennictwa z lat 1980–2009
Anna Koszela, Zbigniew Szyguła
Liczba chorych na cukrzyce typu 1 w Polsce i na Świecie stale wzrasta. Istotny wpływ na przebieg i rokowania tej choroby mają zastosowanie: insulinoterapi, dieta oraz wysiłek fizyczny. Celem obecnej pracy jest przedstawienie poglądów na temat zależności pomiędzy cukrzycą typu 1 (DM), a wzmożoną aktywnością fizyczną na podstawie piśmiennictwa z lat 1980–2009. Badania dowodzą, ze wzrasta znaczenie wysiłku fizycznego dla jakości i skuteczności terapii w cukrzycy typu 1.
Słowa kluczowe: cukrzyca typu 1, wysiłek fizyczny
Czytaj więcej »
Wpływ sportu na stan zdrowia chorych po przeszczepie nerki
Artur Pupka, Tomasz Płonek, Jakub Marczak, Dariusz Blocher, Adam Frąckiewicz
Liczba pacjentów po przeszczepie nerki ciągle wzrasta. Nie przeprowadzono dotychczas badań, jaki wpływ na stan zdrowia ma intensywne uprawianie sportu po przeszczepie nerki.
Materiał i metoda. Przeprowadzono badanie prospektywne w formie ankiety wśród członków Polskiego Stowarzyszenia Sportu po Transplantacji i członków Polskiego Stowarzyszenia Osób Dializowanych i Po Przeszczepie Nerki. Otrzymano 136 odpowiedzi. Wyodrębniono 3 grupy: nieaktywną fizycznie (grupa I – 37 osób), o umiarkowanej aktywności fizycznej (grupa II – 57 osoby) i intensywnie trenujących (grupa III – 42 osoby).
Wyniki. Częstość występowania różnych objawów chorobowych i nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych była największa w grupie I, a najmniejsza w grupie III (różnica istotna statystycznie). Wykazano statystycznie istotne różnice w BMI pomiędzy poszczególnymi grupami: 25,8 ± 5,1 (średnia ± SD) w grupie I, 23,9 ± 4 w grupie II i 23,5 ± 4,1 w grupie III. U 1 (2%) osoby z grupy II pojawił się białkomocz, a u kolejnego pacjenta doszło do wzrostu poziomu kreatyniny. U 9 (19%) osób z grupy III i 8 (15%) z grupy II stwierdzono poprawę wyników badań laboratoryjnych po rozpoczęciu aktywności fizycznej.
Wnioski. Intensywny trening nie zwiększa ryzyka utraty lub pogorszenia funkcji przeszczepu, a jednocześnie pozwala na poprawę sprawności fizycznej i stanu zdrowia.
Słowa kluczowe: sport, trening, przeszczep nerki
Czytaj więcej »