e-ISSN: 1895-8265 from 2006

KWARTALNIK WYDAWANY WE WSPÓŁPRACY Z MAŁOPOLSKIM ODDZIAŁEM PTMS ORAZ ZAKŁADEM MEDYCYNY WF I SPORTU AWF W KRAKOWIE

ISSN 1640-0143 from 2000 till 2005
Indexed in Index Copernicus

Medicina Sportiva Practica, Tom 7, Nr 4, 2006
Copyright ® 2006 Medicina Sportiva

Siedemdziesiąta rocznica powołania Stowarzyszenia Lekarzy Sportowych
w Polsce

Henryk Kuński

Czytaj więcej »


Zmiany wybranych wskaźników fizjologicznych u kobiet pod wpływem termicznego przegrzania w saunie

Wanda Pilch, Zbigniew Szyguła, Tomasz Pałka, Tomasz Cisoń, Małgorzata Żychowska

Czytaj więcej »


Wpływ promieniowania laserowego niskiej mocy na stężenie atp w erytrocytach – badania in vitro

Edyta Mikołajczyk, Krzysztof Spodaryk

Czytaj więcej »


Proces redukcji masy ciała (rmc) a płeć
i poziom sportowy osób uprawiających sporty walki

Stanisław Sterkowicz

Czytaj więcej »


Przyczyny uszkodzeń więzadła krzyżowego przedniego u zawodników judo

Wojciech Rukasz, Stanisław Sterkowicz, Grzegorz Lech

Czytaj więcej »


Czy istnieją ograniczenia sportowej przebudowy serca? Echokardiograficzna ocena zmian u sportowców wyczynowych – obserwacja 3 letnia

Karol Wrzosek, Wojciech Braksator, Artur Mamcarz, Maria Szczypaczewska, Jolanta Chwalbińska-Moneta, Mirosław Dłużniewski

Czytaj więcej »


Polimorfizm genu receptora dla bradykininy jest związany ze zmianą morfologii serca sportowca w trakcie długoterminowej obserwacji

Karol Wrzosek, Mamcarz Artur, Maria Szczypaczewska, Wojciech Braksator, Jolanta Chwalbińska-Moneta, Jarosław Góra, Zbigniew Gaciong, Mirosław Dłużniewski

Czytaj więcej »


Wpływ treningu fizycznego o intensywności podprogowej w dwóch różnych temperaturach otoczenia na sprawność wysiłkowych mechanizmów termoregulacyjnych u mężczyzn

Tomasz Pałka, Aleksander Tyka, Marcin Maciejczyk, Marek Bawelski, Tomasz Cisoń, Wanda Pilch, Magdalena Żmuda

Czytaj więcej »


Dekada – od sympozjum do kongresu

Wojciech Gawroński

Czytaj więcej »




SIEDEMDZIESIĄTA ROCZNICA POWOŁANIA STOWARZYSZENIA LEKARZY SPORTOWYCH
W POLSCE

Henryk Kuński

Streszczenie
Celem opracowania jest przedstawienie zarysu historii, powołanego przed siedemdziesięciu laty, Stowarzyszenia Lekarzy Sportowych (SLS). Zrealizowanie idei powołania organizacji polskich lekarzy sportowych, poprzedzały znaczące dla środowiska sportowo-lekarskiego wydarzenia. Były to: powołanie w 1934 r. referatu lekarskiego w PUWFiPW oraz wielokrotne zwiększenie w 1935 r. liczby poradni sportowo-lekarskich i znaczący udział w ich pracy lekarzy wojskowych, wykształconych w Szkole Podchorążych Sanitarnych w Warszawie. Pierwszy Zjazd Polskich Lekarzy Sportowych, połączony z organizacją SLS, odbył się w dniach 10-16 lutego 1937 r. w Worochcie. Pierwszym przewodniczącym Zarządu SLS został doc. dr Gustaw Szulc, dyrektor Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie. Doc. dr Władysław Dybowski, członek Zarządu FIMS został wiceprzewodniczącym Zarządu. Drugi Zjazd Naukowy Polskich Lekarzy Sportowych odbył się w Zakopanem w lutym 1939 r. Po drugiej wojnie światowej, już w styczniu 1947 r. z inicjatywy dr Juliusza Majkowskiego odbyło się zebranie reaktywujące SLS. Działalność SLS, koordynowana przez Zarząd Główny, realizowana była w Kołach Okręgowych w formie posiedzeń naukowych i organizacji przez najprężniej działające Koła, Walnych Zjazdów Stowarzyszenia wraz z Konferencjami Naukowymi Medycyny Sportowej. Kolejne Zjazdy odbyły się w Warszawie (1948, 1950, 1951), Poznaniu (1953), Krakowie (1957), Wrocławiu (1959) i Łodzi (1961). Znaczącą działalność wykazywały Koła warszawskie, poznańskie, krakowskie i wrocławskie oraz w pewnych okresach lubelskie, łódzkie, gdańskie i bydgoskie. W okresie powojennym na funkcję prezesa SLS wybierano: dr Juliusza Majkowskiego (1947-1948), dr Wacława Sidorowicza (1948-1949), ponownie dr Juliusza Majkowskiego (1949-1953), dr Zdzisława Zajączkowskiego (1953-1957) oraz doc. dr Eligiusza Preislera (1957-1961). Naturalne związki medycyny sportowej z innymi dziedzinami medycyny, w szczególności z medycyną pracy, fizjologią stosowaną i medycyną profilaktyczną uzasadniały rozszerzenie formuły członkowskiej Stowarzyszenia i przekształcenie go w Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej (PTMS). Przekształcenie było usankcjonowaniem dążeń środowiska sportowo-lekarskiego do nadania organizacji roli integrującej poczynania naukowe i organizacyjne w dziedzinie medycyny sportowej. Do formalnego przekształcenia doszło w wyniku uchwały IX Zjazdu SLS w Łodzi w listopadzie 1961 r. Pierwszym prezesem PTMS został wybitny fizjolog prof. Włodzimierz Missiuro.
Słowa kluczowe: Stowarzyszenie Lekarzy Sportowych, poradnictwo sportowo-lekarskie, Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej, historia

Czytaj więcej »


ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW FIZJOLOGICZNYCH U KOBIET POD WPŁYWEM TERMICZNEGO PRZEGRZANIA W SAUNIE

Wanda Pilch¹, Zbigniew Szyguła^2,4, Tomasz Pałka¹, Tomasz Cisoń¹, Małgorzata Żychowska³

1 Zakład Fizjologii i Biochemii,
2 Zakład Medycyny WF i Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków
3 Katedra Wychowania Fizycznego i Zdrowotnego Politechnika Radomska, Radom
4 Instytut Pedagogiczny, PWSZ, Nowy Sącz

Streszczenie
Celem pracy było określenie działania hipertermii wywołanej kąpielą w saunie na wybrane wskaźniki fizjologiczne monitorowane w trakcie zabiegu.
Materiał i metody: W eksperymencie uczestniczyło 10 zdrowych, młodych kobiet, które poddano siedmiu kąpielom w saunie fińskiej
Wyniki: Po siedmiu sesjach saunowych obserwowano znacznie mniejsze przyrosty zużycia tlenu, wentylacji minutowej, poziomu wydalania dwutlenku węgla, wartości HR oraz mniejsze przyrosty temperatury rektalnej, natomiast większą wartość wskaźnika oddechowego.
Słowa kluczowe: hipertermia, sauna, termoregulacja

Czytaj więcej »



WPŁYW PROMIENIOWANIA LASEROWEGO NISKIEJ MOCY NA STĘŻENIE ATP W ERYTROCYTACH – BADANIA IN VITRO

Edyta Mikołajczyk, Krzysztof Spodaryk

Zakład Kinezyterapii, Katedra Fizjoterapii, AWF Kraków

Streszczenie
Lasery tzw. biostymulacyjne wykorzystywane są do zabiegów fizykoterapeutycznych. Celem badań jest analiza wpływu promieniowania laserowego niskiej mocy na stężenie ATP w krwinkach czerwonych.
Słowa kluczowe: laser niskiej mocy, ATP, erytrocyty, low-power laser energy, ATP, erythrocytes

Czytaj więcej »


PROCES REDUKCJI MASY CIAŁA (RMC) A PŁEĆ
I POZIOM SPORTOWY OSÓB UPRAWIAJĄCYCH SPORTY WALKI

Stanisław Sterkowicz

Zakład Teorii i Metodyki Sportów Walki, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków

Streszczenie
Na podstawie badań ankietowych 131 respondentów wykazano, że u większości osób uprawiających sporty walki występują wielokrotnie wahania masy ciała wiążące się z bezpośrednim przygotowaniem startowym, płcią oraz poziomem sportowym. Niepokojąca jest maksymalna wartość RMC w % masy ciała oraz minimalny wiek w trakcie RMC. RMC powoduje obniżenie samopoczucia osób startujących w zawodach sportowych.
Słowa kluczowe: redukcja masy ciała, sporty walki

Czytaj więcej »


PRZYCZYNY USZKODZEŃ WIĘZADŁA KRZYŻOWEGO PRZEDNIEGO U ZAWODNIKÓW JUDO

Wojciech Rukasz, Stanisław Sterkowicz, Grzegorz Lech

Zakład Teorii i Metodyki Sportów Walki, Akademia Wychowanie Fizycznego, Kraków

Streszczenie
Głównym celem tej pracy jest przedstawienie aktualnych danych na temat struktury i przyczyn uszkodzeń ACL u zawodników judo. Zbadano 52 zawodników judo wysokiego poziomu sportowego. W celu zebrania danych przeprowadzono badania retrospektywne. Z badanych 52 zawodników 30 doznało 80 skręceń stawu kolanowego. U 8 badanych stwierdzono poważne uszkodzenie ACL powodujące niestabilność stawu. Najczęstszą przyczyną uszkodzeń ACL było zbyt szybkie podjęcie aktywności fizycznej po doznanym wcześniej urazie.
Słowa kluczowe: staw kolanowy, ACL, uszkodzenia, judo

Czytaj więcej »


CZY ISTNIEJĄ OGRANICZENIA SPORTOWEJ PRZEBUDOWY SERCA? ECHOKARDIOGRAFICZNA OCENA ZMIAN U SPORTOWCÓW WYCZYNOWYCH – OBSERWACJA 3 LETNIA

Karol Wrzosek¹, Wojciech Braksator1, Artur Mamcarz¹, Maria Szczypaczewska², Jolanta Chwalbińska-Moneta³, Mirosław Dłużniewski¹

1 Katedra i Klinika Kardiologii II Wydziału Lekarskiego, Akademia Medyczna w Warszawie
2 Instytut Sportu, Warszawa
3 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk, Gdańsk

Streszczenie
Wstęp: Odpowiedzią na trening fizyczny są zmiany adaptacyjne organizmu. Morfologicznie najbardziej zauważalną zmianą jest przebudowa mięśnia sercowego (athlete’s heart). Nie jest pewne, czy obserwowane zmiany nie są predyktorem późniejszej patologii. Ocenie przebudowy serca w trakcie treningu służy echokardiografia.
Celem pracy była echokardiograficzna ocena przebudowy serca w odpowiedzi na regularny wysiłek fizyczny w trakcie 37 – miesięcznej obserwacji w grupie sportowców wyczynowych.
Materiał i metody: Grupę badaną stanowiło 24 kolarzy i 24 wioślarzy w średnim wieku 25.7. Analizie poddano podstawowe parametry oceniane w badaniu echokardiograficznym, które otrzymano na początku i końcu okresu obserwacji. Masę mięśnia lewej komory obliczono zgodnie z formułą Devereux. W trakcie obserwacji szereg parametrów opisujących serce, takich jak LVEDd, IVSDd, PWDd, LVM, LVMI, RVEDd, LA oraz EF istotnie uległo zwiększeniu. U wszystkich sportowców w momencie zakończenia obserwacji LVMI > 134g/m2. Nie obserwowano w żadnym przypadku innych cech sugerujących kardiomiopatię przerostową. U ponad 85% sportowców RWT ≤ 0,45.
Wnioski: W trakcie wieloletniej obserwacji w grupach sportowców wyczynowych zwiększają się wymiary jam serca, grubości ścian i masa lewej komory. Pomimo przekroczenia uznanej za graniczną wartości LVMI >134g/m2 oceniane zmiany mieszczą się w granicach sportowej fizjologii.
Słowa kluczowe: serce sportowca, przerost mięśnia sercowego, echokardiografia

Czytaj więcej »


POLIMORFIZM GENU RECEPTORA DLA BRADYKININY JEST ZWIĄZANY ZE ZMIANĄ MORFOLOGII SERCA SPORTOWCA W TRAKCIE DŁUGOTERMINOWEJ OBSERWACJI

Karol Wrzosek¹, Mamcarz Artur¹, Maria Szczypaczewska², Wojciech Braksator¹, Jolanta Chwalbińska-Moneta³, Jarosław Góra⁴, Zbigniew Gaciong⁴, Mirosław Dłużniewski¹

1 Katedra i Klinika Kardiologii II Wydziału Lekarskiego AM, Warszawa
2 Instytut Sportu, Warszawa
3 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk, Gdańsk
4 Katedra I Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia tętniczego oraz Angiologii, Akademia Medyczna, Warszawa

Streszczenie
Wstęp: Nieznane pozostają przyczyny, dla których u sportowców tej samej płci, rasy, powierzchni ciała, przebudowa serca jest różna. Istotną rolę w tej przebudowie wydają się mieć czynniki genetyczne. Wydaje się, że polimorfizm genu receptora t. 2 dla bradykininy pełni istotną funkcję w przebudowie serca.
Celem pracy była ocena związku występowania polimorfizmu +9/-9 genu receptora dla bradykininy typu 2 (+9/-9 B2BKR) ze stopniem zmian adaptacyjnych w sercach sportowców wyczynowych w trakcie długoterminowej obserwacji.
Materiał i metody: Grupę badaną stanowiło 48 kolarzy i wioślarzy w wieku 19-35lat. Z krwi żylnej izolowano DNA a następnie określono polimorfizm +9/-9 B2BKR. Występowanie alleli porównywano ze zmianami parametrów echokardiograficznych otrzymanych na początku i końcu 3.1 letniej obserwacji.
Wyniki: Analiza wpływu polimorfizmu +9/-9 genu receptora B2BKR na stopień zmian parametrów echokardiograficznych w okresie obserwacji wykazała statystycznie istotny związek występowania allelu -9 ze zmianą wymiaru rozkurczowego przegrody międzykomorowej i ściany tylnej lewej komory, oraz LVM. Zwiększenie masy lewej komory było mniejsze u sportowców z allelem -9 w porównaniu do pozostałej grupy (22g vs 53.2g , p<0.05). Nie obserwowano innych istotnych zależności.
Wnioski: Polimorfizm +9/-9 genu receptora dla bradykininy t. 2 jest związany z przebudową serca sportowców wyczynowych. Występowanie allelu -9 genu wiąże się z mniejszym przyrostem grubości ścian lewej komory w rozkurczu oraz masy lewej komory w wieloletnim okresie obserwacji.
Słowa kluczowe: serce sportowca, przerost mięśnia sercowego, polimorfizm receptora bradykininy B2

Czytaj więcej »


WPŁYW TRENINGU FIZYCZNEGO O INTENSYWNOŚCI PODPROGOWEJ W DWÓCH RÓŻNYCH TEMPERATURACH OTOCZENIA NA SPRAWNOŚĆ WYSIŁKOWYCH MECHANIZMÓW TERMOREGULACYJNYCH U MĘŻCZYZN

Tomasz Pałka^1,2, Aleksander Tyka^1,2, Marcin Maciejczyk¹, Marek Bawelski¹, Tomasz Cisoń^1,2, Wanda Pilch¹, Magdalena Żmuda³

1 Instytut Fizjologii Człowieka, AWF, Kraków
2 Instytut Pedagogiczny, PWSZ, Nowy Sącz
3 Studium doktoranckie, AWF, Kraków

Streszczenie
Celem eksperymentu było określenie wpływu dwumiesięcznego treningu fizycznego w pokojowej i podwyższonej temperaturze otoczenia o intensywności podprogowej na sprawność wysiłkowych mechanizmów termoregulacyjnych oraz stopień subiektywnego odczuwania uciążliwości pracy. Trening fizyczny w dwóch różnych temperaturach otoczenia wpłynął istotnie na poprawę sprawności wysiłkowych mechanizmów termoregulacyjnych, czego wyrazem było istotne wydłużenie się czasu przyrostu Tre o 1,2oC. W efekcie treningu zmniejszyło się subiektywne odczucie uciążliwości pracy przy takiej samej intensywności.
Słowa kluczowe: termoregulacja, trening termiczny, trening fizyczny, temperatura rektalna

Czytaj więcej »