OBITUARY NOTICE

Pamięć o p. prof. Krystynie NAZAR

Jaką stanowiła osobowość, wie każdy który się z nią zetknął. Imponowała swoją olbrzymią wiedzą, przekazywaną z właściwą sobie skromnością. Cicha, nie dbająca o zaszczyty, skupiona na drogach poszukiwania prawdy naukowej. Kochała ludzi co manifestowała w szukaniu usprawiedliwienia dla każdego, kto popełnił błąd lub wykazał się często, żenującą niewiedzą. Jak wielkim przyjacielem była, okazywała wielokrotnie. Kiedy odwiedzaliśmy w ciężkiej chorobie naszą wspólną przyjaciółkę, niezapomnianą prof. Hanie Kaciubę Uściłko, Jej cierpliwość i dobro okazywane nie tylko chorej Hani, ale wszystkim innym cierpiącym ukazywało pełnię Jej Człowieczeństwa. Była Człowiekiem niezwykle wrażliwym na cierpienie i na najdrobniejsze problemy osób, które zwierzały się ujęte Jej ciepłem. Potęga Jej charyzmy polegała na tym, że sama nie mówiła wiele. Cierpliwe słuchała, kiwając głową ze zrozumieniem, rzadko wtrącając jakąś uwagę i to wystarczało aby przynieść ukojenie. Jeżeli wtrącała swój komentarz to zawsze z taktem, troską i życzliwością.
Przeżywaliśmy razem, jeszcze dawniej za życia prof. Stanisława Kozłowskiego wszelkie uniesienia i radości wynikające z odkryć naukowych. Równocześnie znajdowaliśmy czas na huczne obchodzenie wszelkich możliwych uroczystości. Były to czasy naszej młodości. Potem nastały lata chmurne i niepewne. Krysia i Hania nie tylko pozwalały na działanie „niezgodne z prawem stanu wojennego”, podpisywały wówczas odważnie wszelkie możliwe listy protestujące (np. w proteście przeciwko zwolnieniu prof. Geremka z Akademii). Organizowaliśmy nawet strajk okupacyjny w starym laboratorium zakładu fizjologii przy ul. Jagarzewskiej, który zresztą nie doszedł do skutku ze względu na apel ówczesnej Solidarności. Obie Panie postępowały odważnie, nie dbając o swoją karierę, zgodnie ze swoim sumieniem. A nie było to wówczas takie proste.

„Krysia i Hania” stanowiły niepowtarzalny zespół naukowy. Powiązane dogłębną przyjaźnią, obie w sposób niemal doskonały uzupełniały się charakterologicznie i naukowo.
Krysia dominowała swoim spokojem nad impulsywną Hanią. Obie łączyła pasja szeroko pojętej Nauki, poszukiwania rozwiązania problemów.
Kochaliśmy obie.
Po odejściu Hani, Krysia przygasła.
Jednak piękne były chwile. Między innymi na Zjazdach organizowanych przez Medicine Spostive. Kiedy na jednej z tych konferencji zmęczone Panie Krysia i Hania udały się na spoczynek wszyscy poczuli ich brak. Zbyszek Szyguła i Wojtek Gawroński zorganizowali wówczas orkiestrę góralską, która późno w nocy tak długo grała pod ich hotelowym pokojem, dopóki nie odzyskaliśmy ich niezrównanego towarzystwa. Pożądaliśmy bowiem, nie tylko ich ponadprzeciętnej wiedzy ale wyjątkowego poczucia humoru.

Krysia. Godna naśladowania…zwłaszcza w dzisiejszych czasach.

Jej Kariera naukowa rozpoczęła się po ukończeniu studiów medycznych w Warszawie w 1961 r. i przypadła na olbrzymie zainteresowanie fizjologią wysiłków fizycznych w tym okresie. Od 1963 r. Jej życie zawodowe było nieprzerwanie związane z Zakładem Fizjologii Stosowanej naszego Instytutu Pracowała pod kierunkiem prof. Stanisława Kozłowskiego, współtwórcy polskiej medycyny sportowej. Po dołączeniu prof. Hanny Kaciuby-Uściłko powstał niespotykany tercet naukowy, którego prace stanowiły kamienie milowe w poznaniu regulacji metabolizmu podczas wysiłków fizycznych, termoregulacji i fizjologii klinicznej. Uczeni Ci stworzyli między innymi koncepcję mechanizmów glukostatycznych podczas wysiłku fizycznego, która zdobyła międzynarodowe uznanie. Ich wkład w naukę został odzwierciedlony w wielu podstawowych podręcznikach z tego zakresu.

Prof. Krystyna Nazar współpracowała i odbywała staże w wielu ośrodkach: Sztokholmie, Kopenhadze, Oksfordzie, Syracuse (USA) i Paryżu. Współpracowała również z amerykańską agencją astronautyczną NASA. Wyrazem uznania dla Jej osiągnięć było członkostwo w m.in. Research Group on Biochemistry of Exercise, International Council of Sport Science and Physical Education (UNESCO) oraz udział w komitetach redakcyjnych International Journal of Sports Medicine i Clinical Physiology.

W ostatnich latach otrzymała dwa doktoraty honoris causa, Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu i Wrocławiu. Podczas wykładów, które wygłosiła po otrzymaniu tych zaszczytnych tytułów, a także na wykładzie kończącym Jej pracę w Instytucie wyrażała pogląd, że zmiany w organizmie wywołane wysiłkiem fizycznym są najważniejszą i coraz powszechniej uznawaną metodą prewencji chorób metabolicznych i naczyniokrążeniowych.

Przyjaciele Prof. Krystyny Nazar zwracali się do niej Krystynko. Niech mi wolno będzie powiedzieć: Krystynko – pozostawiłaś po sobie pustkę. Nigdy już nie będziemy tacy jak Ty. Postaramy się wypełnić Twój naukowy testament pamiętając by postępować godnie i właściwie, wbrew wszelkim przeciwnościom. Tak jak TY. Jakże już brakuje Ciebie…

Byłaś Pierwszą Damą Polskiej Fizjologii

Dr hab. n. med. Prof. nadzw. Andrzej Ziemba

Kierownik Zakładu Fizjologii Stosowanej, utworzonego przez prof. Stanisława Kozłowskiego i kierowanego po Jego śmierci przez Panie Prof. Hanne Kaciubę-Uściłko, następnie przez Krystynę Nazar.

---

HANNA KACIUBA-UŚCIŁKO,

1936–2008

Our Friend,
prof. Hanna Kaciuba -Uściłko ,
a Member of the Interna tional
Advisory Board of our journal
Medicina Sportiva passed away in
Warsaw, on Friday, July 04, 2008

4th of July in Warsaw passed away professor Hanna Kaciuba-Uściłko. She was born in 1936 in Lvov, which she had always been missing. In 1959 she graduated from the Warsaw University of Life Science. In the same year she started work in the Institute of Animal Physiology and Nutrition of the Polish Academy of Science. She elaborated her thesis under the direction of outstanding scientist professor Jan Kielanowski, who had not only been the academic leader for her, but also moral guide. In 1972 she started working in the Polish Academy of Sciences Medical Research Center. She became a professor in 1982. She was one of the closest co-workers of professor Stanislaw Kozlowski. After his death she became a head of the Department of Applied Physiology and she held this office between 1986 and 2006. Academic work had always been her great passion and her scientific interests were various. In the first stage of the scientific career they referred mainly to the mechanisms responsible for ontogenethic development paste of birds and mammals and contribution of the thyroid hormones and catecholamines in the control of metabolism in the early period after birth. After starting cooperation with professor Stanisław Kozlowski her study referred to the contribution of lipoprotein lipase in the use of the plasma lipids of the skeletal muscles with the different composition of the fibers, mechanisms creating tolerance of the carbohydrate, influence of the hypokinesia and microgravity on the cardiovascular, metabolic and neurohormonal responses to physiological stimuli in young men, and factors responsible for the human psychomotor skill. She was an author of over 160 publications (many of them were published in the prestigious scientific journals of international scope and high impact factor), more than 200 presentations on the congresses, symposiums and conferences, 15 chapters in the academic books, monographies, and review papers as an invited author of the international publications. She participated in many foreign trainings, including Institute of Animal Physiology, Babraham-Cambrigde, Department of Physiology, Medical Centre, University of Syracuse in USA and in the Medical Research Centers in Switzerland, Mexico, Germany, Austria and Slovakia. She was a member of the Polish Physiology Association, Polish Association of the Sport Medicine, Polish Association of Obesity and Metabolism and European College of Sports Science. For her achievements she received the Prize of the Secretary of the Polish Academy of Science and was honored with the Medal of the Medical Department of the University of Brno, Medal of XXV Anniversary of Polish Academy of Science and the gold order of merit. She used to share her knowledge with the others, especially with the young people. She was a promoter of 6 PhD thesis. She was not only interested in searching for the physiological truth and mechanisms, but also in the moral and ethical aspects of the science. Because of this, there had always been unique and friendly ambience of understanding and friendship in the institute that she was the head. She was irreplaceable, exceptional, and great friend of people. Honesty and warm-heartedness would always lead her acts. And that is how she will be remembered.
In the last weeks of her life, fighting with the severe illness she gave an example of great braveness. Her passing away is an irreparable loss for the polish physiology.

---

ODED BAR-OR, 1937-2005

Prof. Oded Bar-Or, who was a member of the International Advisory Board of our journal “Medicina Sportiva” passed away in Hamilton, Canada on Thursday, Dec. 8/2005.

This is a great loss and very sad moment for all of us, for his family, his colleagues, those who met him personally and those who known him from the literature only. He was very supportive for our journal, always willing to share his knowledge, experience and time. Prof. Bar-Or has also maintained active contacts with Polish scientific community. He participated in the first International Symposium Medicina Sportiva 1996 as well as in couple other scientific meetings in Poland. Several Polish scientists and students visited his Children’s Exercise and Nutrition Centre at McMaster University in Hamilton, Canada.

Prof. Bar-Or was one of the most respected scientists in the fields of pediatric exercise medicine and work physiology. He wrote a number of books and scientific articles published in prestigious scientific journals. Prof. Bar-Or was an excellent speaker well known in all continents for his lecturing about exercise physiology and nutrition in children and adolescents. By most of exercise physiologists, clinicians and students he is well known and he will be remembered as a famous author of the Wingate test, which is also commonly known as the Bar-Or test.
For his scientific achievements, great knowledge and extraordinary professional skills Prof. O. Bar-Or was highly recognized by many scientific organizations and associations.
Among many other awards, he received:
Citation Award by the American College of Sport Medicine,
Honorary Award by the North American Society for Pediatric Exercise Medicine, Honorary Award from Canadian Society for Exercise Physiology,
Thomas E.Shaffer Award from the American Academy of Pediatrics,
Honorary Memberships of Hungarian Sport Science Society,
Belgian-Flemish Society of Sport Medicine,
Israel Sport’s Medicine Society

He also received honorary degrees from:
The University of Blaise Pascal in Clermont-Ferrand, France,
The Brock University in St. Catharines, Ontario, Canada,
The Jozef Pilsudski Academy of Physical Education in Warsaw, Poland.

Prof. O. Bar-Or was an honest, gentle, generous and humble person. He had a gift to be able quickly establish very open, informal and family-like atmosphere among researchers and students representing different cultures, religions and nationalities. He inspired many of us by his enthusiasm and sincere devotion for pediatric exercise research and its practical application. By his wise advises and constructive criticism he was encouraging others to improve quality of their research. Through his formal or informal mentorship he helped many young researchers worldwide in development of their scientific career. Those who had an opportunity to meet, work and collaborate with him have a great respect and sincere gratefulness for his overwhelmed support.

He leaves his wife Marilyn, children Amit, Yuval and Paz, Tali and Todd, and two grandchildren Henry and Orli.