Bolesny Krzyż

Rys historyczny i ewolucja poglądów

Istnieją dowody na to, że bóle krzyża trapią człowieka, odkąd przyjął on wyprostną pozycję ciała. Jak czytamy u Gaeliusa Aurelianusa w jego traktacie Sciatica et Psoadica, Foliston, Rzymianin żyjący około 270 roku p.n.e., zalecał cierpiącym na ischalgie w momencie ataku bólu słuchanie grających na flecie, „gdyż muzyka wprawia nogi w stan drżenia, przez co uśmierza ból” (wg Mettlera i Mettlera).
Przypuszczenie, że odchylenia budowy kręgosłupa mogą ujemnie wpływać na czynność nerwów czuciowych oraz na czynność zwieraczy, liczy sobie 4500 lat, tj. powstało w okresie IV Dynastii Starego Królestwa Egiptu. W papirusie Edwina Smitha czytamy, że „ten, który z powodu przemieszczenia kręgów szyjnych pozbawiony jest czucia rąk i nóg oraz oddaje bezwiednie mocz, nie powinien być leczony”.
Niewiele istnieje dziedzin medycyny, w których panowałoby tyle zamieszania, niedomówień i fałszywych poglądów, co w dziedzinie bólów krzyża. U źródła wszelkiego zła leży mylenie ostrych bólów krzyża, mających w ponad 90% przypadków źródło w uszkodzeniach lędźwiowych krążków międzykręgowych, z pobolewaniami o niewielkim nasileniu i przewlekłymi bólami, mogącymi rzeczywiście występować w przebiegu wielu różnorodnych schorzeń.
Nie bez winy jest sama medycyna, gdyż zarówno w podręcznikach ortopedii, jak i neurologii sprawom tym poświęca się z reguły mało miejsca i uwagi. Wszelkie opisy, tyczące się zarówno etiologii i patogenezy tych bólów, jak i ich leczenia, a co ważniejsze, zapobiegania im, traktowane są bardzo marginesowo lub w ogóle pomijane.
Bóle krzyża stanowią tak znamienną dolegliwość dla naszych czasów, że nasuwa się pytanie, dlaczego ten odcinek narządu ruchu stanowi taki locus minoris resistentiae.
Początku całej sprawy należy szukać w odległym okresie oligoceńskim, kiedy to człowiek zarzucił tryb życia nadrzewnego i przybrał wyprostną postawę ciała. Wówczas to doszło do postawienia nowych wymagań przed kręgosłupem w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, do których nie został on należycie przygotowany w procesie ewolucji. Dlatego też między innymi, w przeciwieństwie do innych ssaków, noworodek człowieka jest zupełnie bezradny i wymaga całkowitej opieki ze strony rodziców. Ponieważ zarówno jego kręgosłup, jak i stawy biodrowe nie są przystosowane do postawy wyprostnej ciała, niemowlę musi przez pierwszy rok życia przebywać głównie w pozycji leżącej. Rozdział I w pdf